پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

پس از تجربه یک بحران یا فشار روانی شدید بدن و ذهن در وضعیت "بیش برانگیختگی" یا "آماده باش" باقی می ماند. در این شرایط سیستم عصبی سمپاتیک همچنان در حال ارسال سیگنال ها ی "جنگ یا گریز" است حتی اگر خطر مستقیم رفع شده باشد. بازگشت به آرامش، نه یک فرایند اداری صرف، بلکه یک "فرایند زیستی" است که نیازمند مدیریت هوشمندانه است.
برای عبور از این مرحله و بازیابی توان عملکردی، توجه به 3 اصل زیر ضرورری است:
1-کاهش بار شناختی:
پس از بحران، منابع شناختی مغر(توجه، حافظه ی کاری و تصمیم گیری) به شدت تحلیل رفته اند
اقدام عملی: از تلاش برای مدیریت کامل امور خودداری کنید. اولویت بندی«حداقلی» داشته باشید فقط کارهایی را انجام دهید که برای بقا و استمرار ضروری هستند. اجازه دهید مغز در وضعیت" صرفه جویی در انرژی " باقی بماند
2-بازگشت به روتین های امن:
مغز تحت فشار، تغییر را تهدید تلقی می کند. نظم بهترین ابزار برای سیگنال دهی امنیت به سیستم عصبی است.
اقدام عملی: به جای تغییرات بزرگ، بر میکرو روتین ها تمرکز کنید ، انجام کارهای تکراری و پیش بینی پذیر مانند: نوشیدن چای در ساعت مشخص، پیاده روی کوتاه در زمان معین یا چیدمان منظم میز کار به سیتم عصبی ثابت می کند که محیط پیرامون فرد دوباره قابل پیش بینی و ایمن شده است
3-نام گذاری هیجانی:
سرکوب هیجانات باقی مانده از بحران، باعث احتباس اضطراب در بدن می شود.
اقدام عملی: به جای تلاش برای حذف احساسات، آن ها را مشاهده و نام گذاری کنید.جملاتی مثل " من الان احساس سردرگمی دارم" یا " تپش قلب من نشانه ی این است که بدنم هنوز در حال پردازش واقعه است. به جای جملاتی مانند" من متعجب هستم" که باعث فعال شدن قشر پیش پیشانی مغز و آرام سازی آمیگدال(مرکز ترس) می شود.
نتیجه گیری
بازگشت به آرامش، فرایند کنترل کردن دوباره ی محیط نیست بلکه فرایند نوسازی واکنش های درونی است. ما نمی توانیم بحران را پاک کنیم.اما می توانیم نحوه ی پاسخگویی سیستم عصبی مان به پیامدهای آن را مدیریت کنیم.
زینب جعفرنژاد
کارشناس مسئول سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد
مرکز بهداشت غرب کرج