جانفدا؛ نامی برای یک فرهنگ، نه فقط یک همایش
سپیدارآنلاین: گروه یادداشت
هفته دفاع مقدس، فرصتی برای بازخوانی بخشی از تاریخ معاصر ایران است؛ تاریخی که در آن مفاهیمی همچون ایثار، فداکاری، مسئولیتپذیری و ازخودگذشتگی، معنایی فراتر از واژهها پیدا کردند.
سمانه حسینی/ در این میان، برگزاری همایشهایی مانند «جانفدا» میتواند فرصتی برای یادآوری این مفاهیم و توجه دوباره به میراثی باشد که از سالهای دفاع مقدس برای نسلهای امروز به یادگار مانده است.«جانفدا» تنها عنوان یک مراسم یا یک برنامه مناسبتی نیست؛ این عنوان میتواند نماینده فرهنگی باشد که در سختترین شرایط، انسان را به مسئولیت در برابر جامعه، میهن و دیگران فرامیخواند. فرهنگ ایثار زمانی زنده میماند که از قاب مراسم و بنر و سخنرانی خارج شود و در رفتارهای اجتماعی و زندگی روزمره نیز خود را نشان دهد.دفاع مقدس، فارغ از نگاههای مختلف به رویدادها و تحولات آن دوران، سرشار از روایتهایی از انسانهایی است که در مقطعی حساس، مسئولیتهایی سنگین را پذیرفتند. یادآوری این روایتها زمانی اثرگذار خواهد بود که صرفاً به بازگویی خاطرات گذشته محدود نشود، بلکه فرصتی برای گفتوگو با نسل جدید درباره مفاهیمی مانند مسئولیت، همبستگی و فداکاری فراهم کند.امروز نیز جامعه به فرهنگ مسئولیتپذیری نیاز دارد؛ فرهنگی که در آن هر فرد خود را نسبت به سرنوشت جامعه بیتفاوت نداند. از کمک به یک نیازمند و همراهی با یک همسایه گرفته تا انجام درست وظایف شغلی و احترام به حقوق دیگران، همگی میتوانند جلوههایی از همان روحیهای باشند که در دوران دفاع مقدس با عنوان ایثار و فداکاری شناخته شد.از این منظر، اهمیت «جانفدا» در این است که میتواند پلی میان گذشته و امروز باشد؛ پلی که خاطرات و ارزشهای دفاع مقدس را به مسائل و نیازهای جامعه امروز پیوند میدهد. اگر قرار است یاد شهدا و ایثارگران در جامعه زنده بماند، باید نسل امروز بتواند نسبت این مفاهیم را با زندگی خود درک کند و آنها را صرفاً بخشی از یک تقویم مناسبتی نداند.هفته دفاع مقدس در نهایت نباید تنها فرصتی برای مرور گذشته باشد؛ میتواند زمانی برای اندیشیدن به این پرسش نیز باشد که سهم هر یک از ما در ساختن جامعهای مسئولتر، همدلتر و متعهدتر چیست.«جانفدا» اگر تنها نام یک همایش باقی بماند، با پایان مراسم به پایان میرسد؛ اما اگر به یک فرهنگ و نگاه اجتماعی تبدیل شود، میتواند فراتر از یک مناسبت، در زندگی جامعه استمرار پیدا کند.